Trên mạng hiện nay có hàng tá cách học tiếng Anh mà bạn có thể dễ dàng tìm thấy, chỉ cần google cái là ra hàng ngàn kết quả tìm kiếm. Trong bài viết này, mình sẽ không đi chia sẻ lại những cách đó vì các bạn có thể tự tìm được, mình muốn chia sẻ những thứ gì khác biệt, đó là cách học tiếng Anh đúng, nó là của bản thân mình, tự mình nghiệm ra trong quá trình 10 năm làm hướng dẫn viên du lịch tiếng Anh, tất cả là kinh nghiệm thực chiến, những gì mình đã trải qua và thực hành nó và cũng có những phần mình đã áp dụng thành công vào các lớp tiếng Anh giao tiếp của mình. Các bạn sẽ có một bức tranh tổng quan về cách học tiếng Anh đúng trên tất cả các kĩ năng : nghe, nói, đọc, viết.
Table of Contents
Tư duy sai lầm khi học tiếng Anh và thế nào là tư duy đúng
Tất cả đều là quan điểm cá nhân của mình về tư duy đúng khi học tiếng Anh, có thể nó sẽ khác so với những gì bạn đã học vàt trải nghiệm, có thể là một chút hoặc hoàn toàn. Nó đều là quan điểm cá nhân có thể đúng, có thể sai nên mong các bạn lấy đó để tham khảo
Học kĩ bảng phiên âm quốc tế IPA 44 âm liệu có phải là chân ái?
Mình thấy hầu hết trung tâm, trong các khóa phát âm hay tiếng Anh cơ bản đều dạy bảng phiên âm quốc tế, có những nơi riêng phát âm này người ta đã làm riêng một khóa. Quan điểm cá nhân của mình là học bảng phiên âm quốc tế để có thể biết cách phát âm một số âm khó như /æ/, /i:/, /u:/,/ð/,/θ/, /ʒ/, /ʤ/. Nhưng thực tế mà nói, để giao tiếp thành thạo bạn cần ít nhất 2000 từ để học, thì thử hỏi bạn có tra hết 2000 từ đó đọc như thế nào không?
Chưa hết khi nói một câu mà suốt ngày áp lực phải phát âm đúng thì liệu bạn có nói đúng được không, hay chỉ là học vẹt, tập đánh vần như đứa trẻ lên ba. Đây là sự thật, nhiều người quá thần thánh bảng phiên âm quốc tế. Lấy cái đó để dọa học viên là phải đọc đúng chữ cái trong bảng phiên âm quốc tế để nói tiếng Anh tốt, phát âm như người bản ngữ. Mình không phù nhận nó tốt, nhưng đừng làm quá lên. Dạy IPA kì thực mà nói là dễ cho giáo viên nhưng khó cho học viên, học viên luyện nhiều nhưng mà đâu đã thành thạo được, còn lâu lắm!
Một cái nữa mà ham IPA nhiều quá nó như kiểu ca sĩ tập trung vào kĩ thuật mà không có cảm xúc, như các bạn cũng biết bài hát hay là yếu tố cảm xúc chiếm đa phần và thêm yếu tố kĩ thuật nữa để bài hát trở nên hoàn hảo. Cho nên cá nhân mình thích việc nói có ngữ âm, ngữ điệu , phát âm ở mức độ tương đối là được.
Người bản ngữ không ai học kiểu IPA cả, nó thông qua hấp thụ ngôn ngữ “acquisition” có nghĩa là hàng ngày tiếp xúc nhiều với ngôn ngữ làm cho nó tự ngấm vào người, sau này nó thành bản năng, thành máu của cơ thể, cứ thế mà tuôn ra thôi.
Không phải cứ ở trong môi trường nói tiếng Anh là giỏi tiếng Anh
Thành thật mà nói môi trường là yếu tố vô cùng quan trọng để học tiếng Anh, có môi trường sẽ giúp cho tiếng Anh của mình sẽ tốt hơn. Mọi người thường nghĩ rằng cứ sống ỡ Mĩ là học giỏi tiếng Anh. Sự thật thì đâu có vậy.
Đầu tiên, mình đã dạy học viên đang ở Mỹ, mặc dù đã ở bên đó vài năm, nhưng bên đó có các khu chợ người Việt, những nhà hàng người Việt nên vẫn sử dụng tiếng Việt là chính, đi làm nhiều chỗ cũng là đi làm cho người Việt luôn thì việc giỏi tiếng Anh là khó vì không dùng nhiều. Nhiều lúc đi siêu thị của người Mỹ cũng ngại vì thực tế là đi mà họ nói không hiểu thì sẽ thấy ngại. Quan trọng nhất có môi trường nói tiếng Anh nhưng mình không dùng nó thì cũng không thể thành công được
Tiếp theo, việc đơn giản nữa là có rât nhiều expat sống ở Việt Nam rất lâu nhưng cũng không thể nói tiếng Việt, hoặc chỉ nói được mấy câu đơn giản. Đấy là thực tế tương đương với câu chuyện ở trên. Mình kể tiếp câu chuyện của học viên mình sau 8 buổi học đề nghị mình dạy 100% bằng tiếng Anh, giờ ngay lúc đang học bài viết này sau 6 buổi, bạn ấy giao tiếp với mình 98% bằng tiếng Anh, rất hiếm khi dùng tiếng Việt chỉ trừ phi có cái gì đó mà không hiểu được bằng tiếng Anh thì mới dùng bằng tiếng Việt, bạn ấy là người Việt Nam, học với người Việt Nam nhưng khi thực hành nói chuyện tiếng Anh nhiều thì trình độ của bạn ấy lên cực nhanh. Mình thực sự cũng thấy kinh ngạc.
Cứ học ngữ pháp nhiều là viết giỏi?
Mình gặp rất nhiều ngữ pháp rất giỏi, làm các bài tập trong sách giáo khoa giỏi, làm nhoay nhoáy luôn. Nhưng mà lại không viết được. Nên muốn viết giỏi thì phải viết nhiều. Ngữ pháp là cái bổ trợ cho việc viết tiếng Anh, ngữ pháp quan trọng, nhưng cách viết sao cho giống người bản ngữ thì cần phải đọc nhiều, học được những cấu trúc mà người bản ngữ dùng, rồi áp dụng vào việc viết.
Thậm chí kể cả những người nói lí thuyết về các thì nhoay nhoáy, hoành tráng, học viên tưởng tiếng Anh siêu lắm nhưng cứ viết thử xem thế nào? Đây là thực tế nó có vẻ chua, nhưng thực tế luôn là thực tế. Nhiều người mà thực chiến nhiều thì người ta lại không giỏi lí thuyết, bảo người ta nói về mớ lí thuyết thì chịu, nhưng mà bảo họ viết xem, họ làm ngon lành luôn.
Cứ học nhiều từ vựng tiếng Anh là tốt?
Biết nhiều từ vựng là tốt. Tất nhiên rồi. Nhưng cái quan trọng hơn là phải biết dùng nó như thế nào. Cá nhân mình thấy cần phải biết dùng từ trong ngữ cảnh nào formal, informal, neutral quan trọng hơn là việc show ra biết hàng tá từ. Cảm giác nó giống như kiểu “lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực”.
Học đọc viết trước rồi với học nghe nói
Theo lời của một cô giáo tiếng Anh đã công tác vài năm tại Việt Nam thấy cách tiếp cận việc học tiếng Anh từ đọc viết trước xong mới học nghe nói là HOÀN TOÀN SAI CÁCH. Học thì phải học nghe nói trước xong với học đọc viết, học ở đâu thì cũng bắt đầu nhồi đống từ, với đống ngữ pháp vào đầu con người ta trước thì người ta chả sợ, trong khi việc học nghe nói hiểu ngôn ngữ trước, làm quen với nó, rồi học ngữ pháp dần dần. Đằng này ngữ pháp học đã khó thì chớ mà toàn thấy nhồi nhét.
Cách học tiếng Anh đúng đắn
Tất cả các cách học đúng về mảng nghe nói, đọc viết hay từ vựng, ngữ pháp mang tính chất tóm tắt vì mình đã có những bài viết chi tiết về từng kĩ năng, cũng như mảng miếng, mình sẽ để link ở dưới từng phần để các bạn tiện theo dõi.
Từ vựng tiếng Anh :
Cá nhân mình rất thích phương pháp gợi nhớ ngắt quãng “spaced repetition”, cách làm này tốn nhiều công sưc hơn cách học thông thường học một list từ vựng anh Việt. Việc lặp đi lặp lại sẽ giúp não bộ nhớ từ tốt hơn, điều này đã được khoa học chứng minh.
Quan trọng hơn là phải sử dụng được từ đó ở trong giao tiếp, chứ học được một đống từ rồi vứt đó thì chả có ý nghĩa gì nên điều quan trọng nhất là học để dùng.
Điều nữa là khuyên các bạn nên tra từ vựng Anh – Anh thay vì anh Việt để học được thêm nhiều từ vựng mới hơn. Môt số từ vựng uy tín có thể tham khỏa như Oxford, Cambridge, Meriam Webster để tra cứu.
Thực tình thì nói thì dễ nhưng mà để luyện được không tra từ điển tiếng Việt mất rất nhiều thời gian khổ luyện và không ít công sức, khó nhưng không có nghĩa là không làm được
Một điều quan trọng để nói theo phong cách bản ngữ thì dùng idioms, phrasal verbs vì người ta rất hay dùng, người ta quan niệm nó cũng như một từ nên người ta đọc nhanh, đấy là lí do tại sao nhiều khi mình nghe không hiểu.
Xem thêm : Hướng dẫn viên học từ vựng tiếng Anh thế nào
Xem thêm : Bí kíp học từ vựng tiếng Anh
Xem thêm : 10 mẹo ghi nhớ từ vựng mà trường không dạy bạn
Xem thêm : Làm thế nào để nhớ từ vựng lâu hơn
Ngữ pháp tiếng Anh
Mình là dân thiên về giao tiếp nên mình chỉ học ngữ pháp liên quan đến giao tiếp mà người bản ngữ người ta dùng trong văn nói, cá nhân mình thấy bạn nên lên youtube học từ mấy thầy cô nổi tiếng như Lucy English, English Class 101, Adam English lesson, Oxford English.
Đừng có lan man xa đà vào bài tập tiếng Anh về các thì thời này nọ. Học đến đâu dùng đến đó, dùng trong cả văn nói và văn viết. Với mình về ngữ pháp quan trọng 2 thứ cấu tạo và cách sử dụng, còn mấy cái dấu hiệu học chả để làm gì, vì mình không có đi thi.
Cái đợt mình đi thi TOEIC, chỉ xem qua mấy cái về ngữ pháp, lí thuyết về ngữ pháp cũng không giỏi lắm, vẫn được 840 điểm, nó không có gì ghê gớm nhưng nói chung thì quan trọng là ngữ pháp ứng dụng. Hết phim.
Xem thêm : Học ngữ pháp tiếng Anh mà như không học
Xem thêm : Ngữ pháp tiếng Anh từ A đến Z
Kĩ năng nghe tiếng Anh
Để nghe giỏi, điều đầu tiên cần làm là nâng vốn từ vựng, không nghe được là do ít từ vựng, kiến thức chưa sâu về lĩnh vực mà mình đang nghe
Thứ hai, để ý cách giảm âm, nối âm, nuốt âm của người bản ngữ, ráng học theo. Đây là lí do mình không ủng hộ cho lắm cách dạy chỉ tập trung phát âm đúng, từng âm một, rồi cuối cùng thực tế nó khác vậy chứ đâu có giống vậy đâu.
Thứ ba, tập làm quen với tất cả các giọng (accent) khác nhau, bằng việc va vấp thực tế, chí ít lên youtube gõ từ khóa “Indian English accent, Singapore English accent…) để nghe dần cho quen.
Thứ tư, nghe những gì mình thích, đừng ép việc nghe thành việc học
Xem thêm : Luyện kĩ năng nghe tiếng Anh hiệu quả
Kĩ năng nói tiếng Anh
Phương pháp mà mọi người vẫn hay nói là “Shadowing” đơn giản là bắt chước những gì người bản ngữ nói, các bạn cứ lên youtube rồi tìm kiếm video nào đó về chủ đề bạn yêu thích , hết một câu lại dừng lại rồi nói theo. Nếu bạn ở đẳng cấp cao hơn thì vừa làm việc nhà, vừa bật file audio hoặc video rồi nói theo kiểu như mấy video duet trên tiktok.
Khi nói cá nhân mình thấy IPA quan trọng nhưng đừng quá thần thánh nó hãy tập trung vào những âm khó thôi,chú ý ngữ điệu, cách giảm âm, nối âm như người bản ngữ, ngữ pháp cần biết mấy cái cơ bản thôi là được
Ai mà có gia đình thị chịu khó thai giáo bằng tiếng Anh cho con, cách vô cùng hiệu quả vừa rèn luyện kĩ năng nói mà lại giúp con phát triển kĩ năng ngôn ngữ từ ngay trong bào thai
Xem thêm : Cách rèn luyện kĩ năng nói tiếng Anh hiệu quả
Xem thêm : Con đường thực tế từ biết tiếng Anh lên khá tiếng Anh
Xem thêm : Thai giáo bằng tiếng Anh
Kĩ năng viết tiếng Anh
Để giỏi viết thì các bạn phải đọc nhiều, viết về cái gì thì đọc về cái đó nhiều, để xem cách hành văn của người bản ngữ ra sao, cách người ta sử dụng từ ngữ như nào, điều quan trọng là tìm hiểu về tuyến tính trong câu.
Để viết tốt cần có kiến thức chuyên môn về lĩnh vực đó, cái này mình thấy rất nhiều người học chỉ tập chung chính vào ngôn ngữ mà quên đi kiến thức chuyên môn, và quan trọng hơn kiến thức này cần được dung nạp qua quá trình thực chiến, trực tiếp làm việc đó, Với mình viết cần có kiến thức thực tế, ngôn ngữ là công cụ để mình truyền đạt ý tưởng của mình mà thôi. Nên một bài viết của dân có hiểu biết sâu sắc về vấn đề sẽ khác với bài viết của dân content tức là không có kiến thức mà chỉ thu thập qua thông tin trên mạng.
Ví dụ nhé, mình là dân làm du lịch nên mình sẽ biết tường tận một bài viết về du lịch bằng tiếng ANh, đọc qua bài nào có thực tế là biết liền thôi à, không dấu được.
Xem thêm : Kĩ năng viết tiếng Anh mà không cần đi lớp
Kĩ năng đọc tiếng Anh
Sau đây là một vài lời khuyên giúp bạn tăng cường khả năng đọc tiếng Anh
Đọc nhiều
Đọc báo, tìm các vấn đề trên google bằng tiếng Anh, đọc các tài liệu chuyên ngành bằng tiếng Anh, tóm lại tắm tiếng Anh bằng cách đọc nhiều.Việc đọc phải làm hàng ngày, đều đặn và tạo thành thói quen, bạn cứ làm liên tiếp 21 ngày là thành thói quen ngay.
Đọc có chọn lọc
Đừng biến việc đọc thành áp lực nên hãy đọc những thứ bạn thích, gắn liền với cuộc sống của bạn, thích gì đọc nấy, đọc kiểu đó mới có hứng để làm, nên đừng có ép buộc bản thân, hãy biến việc đọc thành việc giải trí, niềm yêu thích của mình.
Đọc đi đọc lại một cuốn sách
Đọc lần 1 chưa hiểu, lần 2 chưa hiểu nhưng lần thứ N sẽ hiểu. Khi đọc được ý chính rồi thì bạn không cần lo lắng quá về mấy cái tiểu tiết. Đừng có tham là phải đọc hết tất cả, hiểu hết tất cả. Việc đọc đi đọc lại sẽ giúp cho mình rèn luyện theo kiểu gợi nhớ ngắt quãng sẽ giúp cho bạn nhớ lâu hơn
Đọc to
Việc nghe một file audio book nào xong đọc phụ đề sẽ thực sự hữu ích, điều đó sẽ giúp rèn luyện cơ miệng hay nói cách khác là tập thể dục cơ miệng giúp cho mình nhớ lâu hơn từ đó, cách phát âm ra sao.
Tự kiểm tra
Khi đọc xong 1 trang nào đó, gấp sách lại và tóm tắt lại những gì mình đã đọc được, điều này giúp bạn tăng kĩ năng đọc hiểu.
Tiếp theo nếu không biết từ nào, đừng tra từ điển ngay mà hãy đọc những từ xung quanh và đoán nghĩa, bộ não vận động trước đã. Nếu không biết mới tra từ điển, nhớ là tra kĩ nhé!
Cách học tiếng Anh đúng đắn sẽ mang lại thành quả
Mình rất thích câu “sự lựa chọn quan trọng hơn nỗ lực“, trong bài viết mình đã chia sẻ cách học tiếng Anh đúng đắn, tư duy đúng đắn cả những tư duy sai lầm. Mình hy vọng bài viết này sẽ đưa ra bức tranh tổng quan về việc học tiếng Anh từ một người thực chiến như mình.
Nếu có ý kiến nào cần góp ý về cách học tiếng Anh đúng thì hãy comment dưới bài viết giúp bên mình, Nam Nguyen English nhé!
