Kĩ năng nghe tiếng Anh được coi là chìa khóa để giúp bạn rèn luyện kĩ năng nói giỏi hơn. Muốn nói giỏi thì điều đầu tiên bạn là người nghe giỏi, bởi khi bạn nghe người bản ngữ nói, ghi nhớ lại trong đầu và sử dụng phương pháp “Shadowing” – tức là bắt chước y hệt những gì người ta nói. Nhưng vấn đề mà mình thấy rất nhiều bạn gặp phải là nhiều khi bạn học ở lớp tiếng Anh rất hoành tráng, chịu khó nói nhưng khi gặp người bản ngữ thì chả thấy nói lời nào cả, cứ đứng như chờ chồng vậy. Trong khuôn khổ bài viết này mình sẽ chia sẻ tất cả những gì mình biết về cách luyện nghe tiếng Anh hiệu quả, chi tiết đến từng centimet, đúc rút từ 10 năm làm hướng dẫn viên du lịch tiếng Anh của mình.
Table of Contents
Những lí do khiến bạn không nghe hiểu người bản ngữ
Chất giọng (accent)
Qua nhiều năm đi làm hướng dẫn viên, mình nhận thấy rằng các bạn gặp khó khi nghe tiếng Anh trong thực tế là do các bạn chưa được tiếp xúc với nhiều accent khác nhau, nhiều khi ở trung tâm hay ở trường các bạn nghe giọng Mỹ hay giọng Anh là chính, nên khi vào thực tế gặp những giọng khác là các bạn nghe không quen nên không có hiểu. Cá nhân mình khi đi làm nghề thì thấy giọng Anh Ấn là khó nghe nhất trong các nước mà tiếng Anh là ngôn ngữ thứ hai. Nhưng khi hỏi người bản ngữ thì người ta lại nói giọng Anh Ấn dễ nghe. Thực ra mỗi người một cảm nhận, một cách đánh giá chả ai giống ai cả. Mỗi accent có một đặc trưng riêng, nghe nhiều rồi bạn sẽ quen với nó và nhiều lần sau nữa. Mình với nhiều anh em làm lâu rồi thì có thể nhận ra giọng khách đến từ đâu : Anh, Mỹ, Úc, Ấn Độ….. Cái này mình nói về phần nghe nhé vì nhiều khi người châu Âu mình không thể nhận ra được chỉ qua cách họ nhìn họ được. Một vài dấu hiệu mà bạn có thể nhận biết quốc tịch : người Mỹ nói “No problem”, người Úc nói “No worries” đôi khi họ nói thêm từ mate, người Anh hay nói “It’s Ok” hoặc “For sure”, người Thái hay nói “Have” hoặc “No have”, người Mã Lai thì hay nói “Okie Lah”
Không có đủ từ vựng
Đây là vấn đề nan giải và cũng là vấn đề trọng yếu khi nghe tiếng Anh mà không hiểu do vốn từ vựng của bạn quá ít, hiểu biết về lĩnh vực này của bạn không có nên thật khó nếu bạn không có từ vựng thì sẽ không hiểu người ta nói gì nên là bạn cần có chiến lược học từ mới đều đặn và nhớ là biết dùng từ cho đúng. Với mình không quan trọng học bao nhiêu từ mà phải biết dùng nó đúng.
Xem thêm : Làm thế nào để nhớ từ vựng lâu hơn
Tốc độ nói
Đây là trường hợp thường gặp khi xem các bộ phim bằng tiếng Anh vì tốc độ nó nhanh và bạn không quen với tốc độ này, nó không phải là câu chuyện của thiếu từ vựng. Tin tốt đây, ở ngoài đời dễ nghe hơn vì người ta nói đều dùng body language (ngôn ngữ cơ thể” nên các bạn sẽ thấy dễ hơn rất nhiều và nó luôn theo văn cảnh
Nối âm
Mình thấy trong các lớp học tiếng Anh người ta thường hay dạy mọi người phát âm chuẩn từng âm, theo phong cách trường lớp, nhưng ngoài đời thực thì đâu có vậy, người bạn ngữ họ giảm âm, nối âm rất nhiều nếu mình lấy cái chuẩn trường lớp ra thì nghe mấy chương trình bằng tiếng ANh thật sự không có ăn nhập. Nên nếu mục tiêu của bạn là hiểu người bản ngữ thì hãy tìm hiểu về nối âm trong tiếng Anh
6 bước giúp bạn cải thiện kĩ năng nghe hiệu quả
Bước 1 : Nghe mà không đọc phụ đề
Bạn chỉ nên nghe những podcast hoặc file audio hoặc xem video youtube có độ dài vừa phải, dưới 10 phút là đẹp nhất. Bước này để giúp bạn nghe xem bạn hiểu được bao nhiêu, dùng phương pháp Shadowing nhắc đi nhắc lại 2 lần, nhờ là mỗi đoạn mình dừng lại chút nhé.
Bước 2 : Đọc phụ đề
Ở bước này bạn không nghe nữa mà tắt âm hoàn toàn, chỉ tập trung đọc phụ đề, hãy so sánh với những gì bạn đã nghe được, rồi ghi ra các từ mới, cấu trúc mà bạn chưa hiểu khi nghe.
Bước 3 : Nghe có phụ đề
Ở bước này bạn vừa nghe vừa đọc phụ đề, mục đích chính là tập trung vào những phần mà bạn chưa hiểu, hãy tìm lí do tại sao mà bạn chưa hiểu : thiếu từ vựng, tốc độ nói nhanh, chất giọng hay các phần nối âm, giảm âm. Ở bước này bạn được phép tua đi tua lại những phần mà mình không hiểu và hiểu ra tại sao bạn lại không hiểu.
Bước 4 : Nghe lại mà không nhìn phụ đề
Bước này bạn sẽ nghe lại không nhìn phụ đề để kiểm tra bạn nghe hiểu hơn được bao nhiêu sau khi thực hiện bước 2 và bước 3. Giờ bạn hiểu được chắc nhiều hơn rất nhiều so với bước đầu tiên rồi nhỉ. Tất nhiên là vẫn có đoạn bạn vẫn phải đánh vật
Bước 5 : Ghi và ôn lại từ mới
Để nghe tốt thì có vốn từ vựng tốt chính là chìa khóa. Mình hay lưu trên điện thoại để cho dễ nhớ nhiều khi lưu vào vở, lỡ quên không biết vứt vở đâu thì công toi. Trên điện thoại, mình có thể xem bất cứ lúc nào. Mỗi ngày dành thời gian ôn lại nhưng nhớ là ôn vào cùng 1 thời điểm để tạo thành thói quen nhé
Bước 6 : Nghe lại video
Cái này dựa theo nguyên lí spaced repetation (gợi nhớ ngắt quãng) , các bạn có thể lên google nhé! Đại loại là nghe lại sau 24h, 2 ngày, 3 ngày, 1 tuần, 1 tháng. Nói ra thì dễ nhưng nói thật làm thì khó vì nó đòi hỏi tính kiên trì và dành nhiều thời gian công sức thì sẽ thành công nhé!
Vậy câu hỏi là nghe cái gì?
Nghe cái gì cũng được podcast, bài hát, phim, gameshow, thể thao miễn là đúng sở thích của bạn. Học tiếng Anh là phải vui thì mới học được tốt.
Những bí kíp để luyện kĩ năng nghe tiếng Anh chất và thực tế
Tìm hiểu kiến thức nền về chủ đề mà bạn muốn nghe
Đây là điều mình nghiệm ra từ hồi đi làm du lịch, vì đợt bắt đầu làm nghề mình được tiếp xúc với rất nhiều khách hàng ở những lĩnh vực mà mình chẳng có chút kiến thức nào cả như ngành sản xuất ô tô, tự động hóa, kiến trúc sư nên nội dung mình hiểu không có nhiều. Nên mình ngẫm ra là tiếng Việt mà mình còn không hiểu thì tiếng Anh lấy gì hiểu. Mình thấy đi học tiếng Anh hiện nay tập trung khá nhiều vào ngữ pháp, từ vựng, phát âm nhưng thiếu đi những kiến thức nền về một lĩnh vực nào đó, tất nhiên là đi học trung tâm các bạn học những cái gì đó chung nhất nhưng khi ra ngoài thực tế thì nó khác rất nhiều, nếu muốn hiểu được người ta nói gì về lĩnh vực của họ phải mặc nhiên có kiến thức về lĩnh vực đó. Chính kiến thức cộng với vốn từ vựng tiếng Anh là bạn đã hiểu được kha khá rồi.
Tân dụng thời gian để nghe tiếng Anh
Tại sao bạn không nghĩ đến việc sử dụng thời gian hiểu quả bằng việc học tiếng Anh khi tham gia các hoạt động
- Đi xe buýt đi học/đi làm
- Khi làm việc nhà : Rửa bát, quét nhà, tắm rửa, giặt đồ
- Khi tập thể dục
- Khi lướt face trước khi đi ngủ
Đây là cách nhân thời gian lên đặc biệt là những người bận rộn, bản thân mình có gia đình đều phải tận dụng thời gian làm việc nhà để nghe cái gì đó hay ho mà mình thích. Mình nghĩ tổng thời gian mà bạn tiết kiệm được cũng it nhất 1 tiếng mỗi ngày.
Điện thoại của bạn luôn có chương trình nghe tiếng Anh
Thay down video bài hát trên mp3 Zing thì bạn có thể cài đặt các ứng dụng nghe Podcast như Podcast go, Podcast player, sau đó bạn có thể nghe các bạn podcast bằng tiếng Anh theo chủ đề mà bạn yêu thích
Biến việc nghe tiếng Ành thành điều mà bạn thích
Mình muốn nói ở đây là nghe theo sở thích. Nếu thích ăn uống thì bạn có thể xem video của các food blogger, nếu thích du lịch thì xem video của travel blogger, nếu thích làm đẹp make up thì xem các kênh có nội dung về make up. Tất cả mọi thứ trên youtube có hết, hoặc bạn nào thích Netflix có thể trả phí từ 70k đến 260k/tháng tùy gói.
Nghe nhiều accent (giọng) khác nhau
Bạn đá hết tất cả các chất giọng từ Anh, Mỹ, Úc, Ấn Độ…. để làm quen với cách nói của họ, cái này sẽ giúp bạn khi ra giao tiếp thực tế đỡ bị bỡ ngỡ. Chả nhẽ lúc đó bạn lại bạn
Xem thêm : Cách tận dụng thời gian để học tiếng Anh
Nghe chính mình nói
Đứng trước gương và nghe chính mình, bạn có thể luyện lúc đi tắm hay khi chạy bộ, tự tưởng tưởng ra đoạn hội thoại 2 nhân vât và mình thủ luôn 2 vai.
Việc này giống như kiểu một bộ phim có 2 nhân vật do chính bạn thủ vai, bạn cứ thử đi, thú vị. Bạn có thể xem bắt chước giọng của nhân vật phim yêu thích bằng tiếng Anh kiểu như bắt chước giọng anh Châu Tinh Chì bằng tiếng Anh chẳng hạn
Tưởng tượng cho cuộc hội thoại trước khi nó diễn ra
Tưởng tượng bạn đi mua thuốc, hay đang trong chuyến du lịch nước ngoài hoặc đang đi chơi với các bạn người nước ngoài. Hãy nghĩ ra những cuộc hội thoại mà bạn nghĩ nó sẽ xảy ra. Có thể là bạn có thể không hiểu hết nhưng khi chuẩn bị nhiều tình huống thì bạn sẽ làm chủ được tình hình.
Lời khuyên về nghe tiếng Anh cho ngưới mới bắt đầu
Bắt đầu từ những cái nhỏ
Đầu tiên là đừng làm gì để bạn chán nản và rời bỏ cuộc chơi sớm. Nếu bạn từ bỏ thì coi như công cốc. Bạn luôn luôn biết rằng để giỏi nghe thì chắc chắn bạn phải nghe nhiều, nhưng khi bắt đầu đừng quá lo lắng về điều đó nhé. Thay vì đó tập trung vào việc nghe tiếng Anh mỗi ngày, dành ra tầm 15 đến 20 phút là đủ. Ở bước này nhiệm vụ của bạn không phải là luyện nghe mà là luyện thói quen nghe đều đặn . Khi thói quen được hình thành thì việc luyện nghe sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
Đây là vài điều bạn không nên làm khi mới bắt đầu bởi vì có thể chúng sẽ làm bạn chán nản và từ bỏ
- Nghe các bài có độ khó cao
- Buộc bản thân nghe tiếng Anh vài tiếng một ngày
- Dày vò bản thân khi cảm thấy mình nghe vẫn chưa đủ.
Thời gian đầu như mình đã nói dành 15 đến 20 phút luyện nghe tiếng Anh và duy trì nó hàng ngày. Nếu mà bạn thất bại trong vài ngày đầu, không sao cả, đừng tự trách bản thân. Hãy cứ thoải mái hãy tự hứa với bản thân là sẽ luyện nghe trong vài ngày tới.
Kết luận
Để luyện kĩ năng nghe tiếng Anh hiệu quả, bạn chỉ cần áp dụng những kĩ năng mà mình đã nêu ở trên thì chắc chắn bạn sẽ cải thiện cựu kì tốt. Đừng quên hãy luôn chăm chỉ luyện nghe tiếng Anh hàng ngày bạn nhé
