Bài viết này tiếp nối chuỗi series chia sẻ học tiếng Anh từ kinh nghiệm của bản thân. Ngày hôm nay, mình sẽ chia sẻ với các bạn về một kĩ năng vô cùng quan trọng mà hầu hết mọi người học tiếng Anh đều rất muốn thành thục nó. Đó chính là kĩ năng nói tiếng Ạnh. Bài viết này sẽ chỉ cách rèn luyện kĩ năng nói tiếng Anh hiệu quả và thực tế
Mở đầu bài viết, mình muốn chia sẻ với các bạn một vài câu chuyện xung quanh mình, những gì mình đã được thấy, chứng kiến và trò chuyện trực tiếp với họ về việc học tập ngoại ngữ nói chung cũng như tiếng Anh nói riêng
Table of Contents
Câu chuyện thực tế về cách rèn luyện kĩ năng nói tiếng Anh
Hướng dẫn viên địa phương Mai Châu học tiếng Anh từ con số 0
Đầu tiên, đó chính là một người chị ở Mai Châu. Chị ấy làm hướng dẫn địa phương cũng được mười mấy năm rồi. Mình quen chị từ những năm 2012 khi mới vào nghề được vài năm. Nhiệm vụ của chị ấy là dẫn các đoàn khách đi trekking dọc các ngôi làng thuộc huyện Mai Châu. Chị ấy có thể sử dụng 2 ngoại ngữ tiếng Pháp và tiếng Anh. Tiếng Pháp của chị ấy có thể giao tiếp ở mức khá, còn tiếng Anh của chị ấy kĩ năng nghe khá tốt, kĩ năng nói thì ở mức hơn cơ bản một chút nhưng có thể sử dụng trong công việc. Ở nhà chị ấy cũng kinh doanh homestay, ở trên đó người ta chuyên ngủ nhà sàn, ai đã từng lên Mai Châu rồi sẽ biết, khách cần lấy đồ, muốn ăn món gì chị đều hiểu hết. Có thể kể câu chuyện đơn giản về gia đình, giới thiệu một số nơi xung quanh để khách có thể tư khám phá. Thực ra mình gọi là chị nhưng chị ấy cũng ngoài 50 rồi. Các bạn thấy đấy những người không được học hành bài bản, đâu có được học trường lớp quy củ như chúng ta, tại sao họ có thể giao tiếp được. Tất nhiên chị ấy có thể phát âm không chuẩn nhưng người ta vẫn hiểu được. Ở đây mình không bàn luận về vấn đề nói hay, nói giỏi. Mình chỉ bàn luận ở khía cạnh sự tự tin, họ có thể nói chưa chuẩn nhưng vẫn rất tự tin với kĩ năng ngôn ngữ của họ. Họ có thể không quá nhiều từ vựng nhưng với công việc hàng ngày họ vẫn có thể hiểu tốt. Điều mình muốn nói ở đây là họ va chạm thực tế, họ không ngại nói, họ không quá quan tâm về ngữ pháp có chuẩn 100% hay không
Quan điểm ở đây mọi sự so sánh đều là khập khiễng tuy nhiên, điều mình muốn bàn luận ở đây là sự tự tin bạn cứ mạnh rạn nói trước đã, mọi thứ sẽ dần được hoàn thiện từ ngữ pháp, từ vựng, trọng âm, ngữ âm. Chả ai là hoàn hảo cả, mỗi lần mình đúc rút kinh nghiệm sửa dần dần. rồi mình sẽ khá lên thôi. Bạn phải tự tin vào chính bản thân mình, chính mình còn không tin mình thì chả ai tin mình cả.
Người Campuchia học tiếng Anh qua việc làm du lịch
Câu chuyện tiếp theo có hơi hướng hơi chung chung một chút. Nếu một ngày các bạn đặt chân đến nước láng giềng Campuchia, đặc biệt đến Siem Reap, một địa điểm du lịch hàng đầu nổi tiếng với đền đài, tòa tháp, di tích của vương quốc Khơ Me. Ở đó hầu hết mọi người đều có thể giao tiếp tiếng anh từ lái xe tuk tuk, tài xế, nhà hàng, địa điểm du lịch, cũng bởi một nhẽ du lịch chính là ngành nghề chính của Siem Riep để mọi người kiếm sống. Họ đều trải qua thực tế, tiếp xúc nhiều với những khách nói tiếng anh thế là dần dẫn kĩ năng nghe nói của họ được cải thiện. Ở đây mình rút ra bài học, nếu bạn đang loay hoay tìm cách học tiếng anh thì tại sao bạn không kiếm một công việc gì đó liên quan đến tiếng anh, khi nó là công việc hàng ngày của bạn thì bạn bắt buộc sẽ phải học, phải trau rồi. Ví dụ như bán hàng cho các shop trên phố cổ, làm phục vụ bàn, xin vào các tổ chức chuyên dẫn tour cho người nước ngoài… Tất nhiên là trong điều kiện bạn có thời gian rảnh và không ảnh hưởng đến công việc học của các bạn.
Ông cụ 70 tuổi chỉ đường bằng tiếng Anh
Lại nói đến chuyện đi dùng tiếng Anh ở nước ngoài, có một dịp mình được đặt chân đến khu Tam Giác Vàng trên đất Thái, nơi ngày xưa đã từng nổi tiếng với việc buôn bán thuốc phiện, nay cũng không còn nóng như ngày xưa. Mình vô cùng ngạc nhiên khi hỏi đường một ông cụ chừng 70 tuổi mà người ta vẫn nói được tiếng Anh, thật sự là mình thấy ngạc nhiên. Tất nhiên trên đất Thái không có quá nhiều người nói được tiếng Anh tốt.
Người Sapa từ già đến trẻ học tiếng Anh ra sao?
Câu chuyện tiếp theo mình muốn kể ở đây đó chính là nếu các bạn có dịp đặt chân lên Sapa thì ở đây từ già đến trẻ ai đã từng làm các công việc liên quan đến du lịch như bán hàng, làm hướng dẫn địa phương, kinh doanh homestay đều có thể sử dụng tiếng Anh khá tốt. Bạn có thể bắt gặp những em bé người Hmong mới mấy tuổi, còn đang địu em phía sau đi bán hàng cho người nước ngoài, bắn tiếng Anh như gió bởi vì nếu không tự học thì các em sẽ không bán được hàng và sẽ không có đủ cơm ăn. Ở đó cuộc sống ở các vùng xa trung tâm thị trấn vẫn còn nghèo lắm, nhà lại đông con nên vì cuộc sống mưu sinh nên tự học tiếng anh để phục vụ công việc là điều bắt buộc
Người Do Thái luyện nói tiếng Anh thế nào?
Câu chuyện cuối cùng mình muốn kể với các bạn đó là đều ai đã từng gặp người Do Thái (Israel ) thì thấy rất nhiều người tử già đến trẻ (ở đây mình không nói tất cả) có thể sử dụng tiếng Anh rất tốt. Một văn hóa mà cá nhân mình đánh giá cao đó là những người trẻ khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, ở đó là là bắt buộc cho cả nam và nữ, nam giới là 3 năm, nữ giới là 2 năm trừ những người theo đạo Do Thái thì gần như được miễn trừ. Khi kết thúc nghĩa vụ, họ sẽ đi làm khoảng nửa năm đến 1 năm để tiết kiệm tiền du lịch vài tháng hoặc hàng năm như đến Đông Nam Á, Mỹ La Tinh, Ấn Độ để làm tính nguyện, du lịch, học một ngôn ngữ mới. Đây cũng là quãng thời gian họ va chạm với thực tế đúc rút được kinh nghiệm để xem ngành nghề nào phù hợp với họ để khi trở về họ sẽ chọn vào trường đại học mà họ mong muốn.
Một văn hóa rất hay ở phương Tây, đặc biệt là Israrel là người ta rất thích đọc sách, cứ rảnh ví dụ di chuyển địa điểm này đến địa điểm kia là họ đọc sách, họ có tinh thần ham học hỏi, tìm tòi cái mới. Một câu nói cửa miệng của người Do Thái là “Why”? Các bạn nếu có điều kiện tiếp xúc với họ thì sẽ hiểu.
Có một lần mình làm hướng dẫn cho cặp vợ chồng khá đứng tuổi 70+, họ bảo đây là cơ hội cho họ thực hành tiếng Anh sau rất nhiều năm không sử dụng. Các bạn thấy đấy đến 70 tuổi mà họ vẫn con ham học đến vậy, Cho nên mình mới nói luôn mở rộng lòng mình tiếp nhận cái mới thì các bạn tự sẽ thấy còn rất nhiều điều mình chưa biết và cần phải học
Phương pháp học tiếng Anh hiệu quả
Phần tiếp theo, mình muốn chia sẻ một chút về quen điểm cá nhân về các phương pháp học. Nếu bạn vẫn tìm cho mình một phương pháp học hiệu quả, thì các bạn vẫn cứ nên thử sai đến khi nào các bạn tìm được một phương pháp mà mình thấy hiểu quả. Thì đó sẽ là phương pháp tốt nhất cho bạn. Đừng nên vì một bài báo giật title, phương pháp học tiếng Anh thần thánh giúp bạn nói tiếng anh trôi chảy trong vòng 3 tháng gì đó mà các bạn nghĩ đó là phương pháp tốt nhất. Chốt lại phương pháp phù hợp nhất, hiệu quả nhất chính là phương pháp tốt nhất cho bản thân.
Xem thêm : Cách rèn luyện kĩ năng nói tiếng Anh hiệu quả, thực tế
Cách thực hành kĩ năng nói tiếng Anh
Phần cuối, mình sẽ dành nhiều để chia sẻ sâu hơn cách thực hành kĩ năng nói của bản thân và những gì mà mình đã đúc rút được và mình thấy nó hiệu quả với cá nhân. Còn nếu bạn áp dụng không thấy hiệu quả thì bạn cũng nên tìm được một phương pháp phù hợp
Phương pháp Shadowing
Phương pháp mà mình thường hay nhắc đến đó là phương pháp Shadowing, bắt chước lại theo những gì người khác nói. Đầu tiên mình sẽ bật một chương trình yêu thích, tua đi tua lại từng câu và thực hành bắt chước theo ngữ điệu đến khi gần giống họ thì thôi. Sau đó, có những từ mới nào chưa biết mình sẽ tra nghĩa và phát âm. Tập đặt nó trong câu để nhớ lâu hơn. Muốn nhớ từ mới lâu thì các bạn nên đặt trong ngữ cảnh, điều mình cũng đã chia sẻ rất nhiều với các bạn.
Tận dụng thời gian để luyện nói
Về việc tận dụng thời gian luyện kĩ năng nói, khi mình rửa bát, đi tắm, mình đều bật video Ted Talk (chương trình mình yêu thích) rồi sẽ bắt chước theo những gì những ta nói, mình sẽ không có thời gian mà tua đi tua lại từng câu nhưng đây là cách để tập phản xạ nói nhanh hơn. Một công đôi việc, tiết kiệm được thời gian phải không các bạn!
Xem thêm : Cách tận dụng thời gian để học tiếng Anh
Nói chỉ cần ngữ pháp cơ bản
Trong văn nói thì ngữ pháp các bạn học ở trong lớp ngữ pháp cơ bản là đã đủ để dùng trong giao tiếp, vấn đề còn lại là từ vựng, cái này cần được trau rồi và sử dụng hàng ngày thì các bạn sẽ sử dụng thành thạo khi giao tiếp. Bởi nếu chỉ học đơn giản qua ngữ nghĩa, chỉ học riêng từ vựng với cá nhân mình thì thấy rất khó có thể nhớ được lâu và rất nhanh quên. Còn nếu bạn vẫn thấy cách học từ vựng qua nghĩa vẫn hiệu quả thì chúc mừng bạn, bạn có thể bỏ qua đoạn này.
Tập tư duy bằng tiếng Anh
Một quan điểm cá nhân của mình khi học tiếng Anh đó là việc tư duy bằng tiếng Anh, điều này vô cùng quan trọng, nó sẽ giúp bạn khi giao tiếp với người khác mà không cần phải dịch sang tiếng Việt, và bạn phải dịch từ tiếng Việt qua tiếng Anh. Điều này mất rất nhiều thời gian và gần như không ai đợi được bạn trong một tình huống giao tiếp thực tế cả. Nếu bạn nghĩ được bằng tiếng Anh thì người ta hỏi bạn có thể ngay lập tức đáp lại y như giao tiếp bằng ngôn ngữ mẹ đẻ.
Từ vựng trong văn nói và viết khác nhau
Một điều nữa bạn cần chú ý đó là từ vựng dùng cho văn nói và văn viết là khác nhau, y như tiếng Việt vậy những từ như gonna, wanna, cuz chỉ dùng trong văn nói thôi. Để làm được điều này không còn cách nào khác là bạn phải va chạm nhiều tự nhiên bạn sẽ biết, chả ai có thể dạy hết được
Bảng phiên âm quốc tế IPA
Một việc vô cùng quan trọng là bạn nên học bảng phiên âm quốc tế IPA, bạn nắm vững 44 âm thì khả năng phát âm của các bạn sẽ được cải thiện rõ rệt điều này. Nhưng có một điều mình nhận thấy là phát âm bảng phiên âm quốc tế rất tốt, nhưng khi vào tình huống giao tiếp thực tế thì mọi người lại giường như quên đi những quy tắc mình đã học và phát âm chưa đúng. Cá nhân mình lấy bảng phiên âm quốc tế là nền móng và nghe nhều, xem nhiều, thực hành nhiều thì bạn sẽ tự nhiên phát âm từ đó đúng. Đấy là cách mình dùng để kết hợp bảng phiên âm và cách phát âm vào tình huống thực tế. Vì trong giao tiếp thực tế có những từ có cách phát âm rất khác những gì các bạn đã học như giảm âm, nối âm….
Tìm hiểu lịch sử, văn hóa, địa lí của Việt Nam
Cái cuối cùng mà mình khuyến khích các bạn nên tìm hiểu đó là các kiến thức về văn hóa, xã hội, địa lí vì thực sự khi giao tiếp với ai đó, đặc biệt là người nước ngoài nếu bạn là người am tường về những kiến thức về văn hóa, lịch sử địa lí, những điều trong cuộc sống hàng ngày diễn ra tại đất nước mình đó là những điều mà người nước ngoài rất muốn biết khi họ đến Việt Nam, nó sẽ giúp bạn có thể nói chuyện lâu, sâu cả ngày mà không hết chuyện. Điều này đòi hỏi bạn cũng cần trau dồi hàng ngày, đọc báo, xem tin tức, xem các chương trình liên quan. Cũng giống như việc bạn này thích nói chuyện về tài chính, kinh doanh, nếu bạn là người hiểu về lĩnh vực đó thì sẽ có rất nhiều điểm chung. Ngoài ra việc tìm hiểu về văn hóa của nước khác cũng giúp bạn rất nhiều trong cuộc nói chuyện như việc người nước ngoài rất ít hỏi phụ nữ tuổi, đặc biệt là những người trên 21 tuổi, hay họ ít hỏi về việc bạn đi đâu như câu cửa miệng của người Việt mình. Hay khi nói đến nước Mĩ, nếu bạn tìm hiểu thì món Bánh mì rất nổi tiếng ở Mĩ, hay cộng đồng 2 triệu người Việt đang sinh sống tại Mĩ…. Mình thấy khía cạnh về tìm hiểu về văn hóa, địa lí, kiến thức xã hội dường như rất ít người đề cập đến khi học tiếng Anh.
Bỏ suy nghĩ phát âm giống người bản ngữ
Các bạn cũng đừng nghĩ là mình phải phát âm như người bản ngữ cá nhân mình thấy thì đó là ngôn ngữ thứ 2, nhiều người ỡ Mĩ bao nhiêu năm còn chẳng phát âm được như người bản ngữ. Chỉ cần phát âm rõ ràng, tương tối, dễ nghe sao cho người ta hiểu được ý mình là được. 96% các cuộc hội thoại tiếng Anh trên thế giới đến từ những người nói tiếng Anh không phải tiếng mẹ đẻ. Còn phát âm như người bản ngữ thì chắc là khó. Mình không nói là không thể thực hiện được. Nhưng lựa chọn là của bạn, đây chỉ là ý kiến cá nhân của mình thôi Bạn chỉ cần nói làm sao hầu hết những người nói tiếng Anh hiểu được bạn thế là bạn thành công rồi.
Đôi lời nhắn nhủ về việc luyện nói tiếng Anh
Trên đây là những quan điểm riêng của cá nhân mình, có thể nó đúng nó sai. Nếu thấy đúng thì bạn học theo, còn không đúng để thì bạn cũng coi như mình đã biết thêm được một cái mới. Mình vốn là người đi lên từ thực tế nên sẽ có những quan điểm của những người theo trường phái học thuật. Bản thân mình thấy những kiến thức trên lớp chính là nền tảng là những viên gạch đầu tiên xây móng chắc kết hợp với kiến thức thực tế, mình tin chắc các bạn sẽ đi rất xa. Nhưng dù theo cách nào học tập bài bản, ham học là điều cốt yếu. Riêng đối với những kì thi thiên về học thuật như IELTS hay TOEFL thì kiến thức khá khó, khó hơn thực tế nhiều, khi muốn tham gia các kì thi đó, các bạn bắt buộc phải học theo format của kì thi và với những kì thi này để đat được band điểm cao thì những kiến thức xã hội như mình nói ở trên lại vô cùng hữu ích.
Nếu bạn cần một người để luyện nói cùng thì tham gia lớp học với gia sư tiếng Anh do mình trực tiếp hướng dẫn nhé
Mình xin kết bài ở đây, một lần nữa xin chúc các bạn thành công trên con đường phía trước và nói tiếng Anh thành thạo qua các cách rèn luyện nói tiếng Anh mà mình đã chia sẻ
